Sözleşme

Konkordatoda Sözleşmelerin Akıbeti

10 dk okumaİİK m. 294, 296, 297, 307, 308/cYayın: Son güncelleme:

Konkordato talep eden bir şirketin ayakta kalması, kira, tedarik, bayilik, lisans ve kredi gibi sözleşmelerinin sürmesine bağlıdır. Karşı tarafın 'konkordatoya girdiniz, sözleşmeyi feshediyorum' demesi, projeyi daha başlamadan bitirebilir. Kanun bu riski görmüş ve sözleşmeler için ayrı bir rejim kurmuştur. Bu rehberde konkordatoda sözleşmelerin akıbetini, karşı tarafa getirilen fesih yasağını ve borçlunun kendi fesih imkânını Kasım 2026 itibarıyla İİK m. 296 ve 297 çerçevesinde açıklıyoruz.

Kısaca

Konkordatoda borçlunun taraf olduğu ve işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır; bu sözleşmeler borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez ve konkordato talebini fesih ya da muacceliyet sebebi sayan sözleşme hükümleri uygulanmaz (İİK m. 296/1). Mühlet süresince bu sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı ifa edilir. Borçlu ise aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir (İİK m. 296/2).

Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre

Konkordatoda sözleşmeler sona erer mi?

Hayır; konkordato talebi kendiliğinden hiçbir sözleşmeyi sona erdirmez. İİK m. 296'ya göre, sözleşmenin karşı tarafı konkordato projesinden etkilensin ya da etkilenmesin, borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır. Kanun burada bir tercih yapmıştır: alacaklılar arasındaki eşitlik kadar işletmenin çalışmaya devam etmesi de korunur.

İlgili Hüküm

"Sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmasa dahi sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez."

İcra ve İflas Kanunu, Madde 296/1

"Önem arz eden sözleşme" kavramı kanunda tanımlanmamıştır. İşletmenin üretimini, satışını veya hizmetini sürdürmesi için gerekli olan kira, hammadde tedariki, enerji, yazılım lisansı, bayilik ve dağıtım sözleşmeleri tipik örneklerdir. Hangi sözleşmenin bu kapsamda olduğu somut işletmenin faaliyetine göre değerlendirilir.

Karşı taraf sözleşmeyi konkordato nedeniyle feshedebilir mi?

Karşı taraf, sözleşmeyi yalnızca borçlunun konkordatoya başvurmuş olmasına dayanarak feshedemez. İİK m. 296/1 iki ayrı koruma getirir:

  • Sözleşme hükümleri uygulanmaz: Sözleşmede yer alıp da borçlunun konkordato talebinde bulunmasının sözleşmeye aykırılık teşkil edeceğine, haklı fesih sebebi sayılacağına yahut borcu muaccel hâle getireceğine ilişkin hükümler, borçlunun konkordatoya başvurması durumunda uygulanmaz.
  • Hüküm olmasa da fesih yasaktır: Sözleşmede böyle bir hüküm bulunmasa bile sözleşme, konkordatoya başvurulduğu gerekçesiyle sona erdirilemez.

Yasak, "konkordato" gerekçesine yöneliktir. Borçlunun mühlet içinde doğan edimlerini ifa etmemesi, ayıplı ifa veya sözleşmeye başka bir aykırılık gibi konkordatodan bağımsız sebepler, genel hükümlere göre fesih hakkı doğurabilir. Bu ayrım uygulamada çok önemlidir: karşı tarafın fesih bildiriminde dayandığı gerekçe dikkatle okunmalıdır.

Kanun ayrıca muacceliyet kayıtlarını da etkisiz kılar. Örneğin bir kredi veya leasing sözleşmesinde "borçlu konkordato talep ederse tüm borç muaccel olur" şeklindeki bir hüküm, borçlunun konkordatoya başvurması hâlinde uygulanmaz.

Mühlet içinde devam eden sözleşmelerde edimler nasıl ifa edilir?

Mühlet içinde devam eden sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı olarak ifa edilir. Bu cümle 2021 yılında 7327 sayılı Kanunla İİK m. 296/1'e eklenmiştir. Amacı, karşı tarafın "konkordatoya rağmen sözleşme sürüyorsa ben de edimimi ifa etmek zorundayım ama karşılığını alamıyorum" endişesini gidermektir.

Buna göre geçici ve kesin mühlet süresince kiraya veren mecuru kullandırmaya, tedarikçi malı teslim etmeye devam eder; borçlu da bu dönemde doğan kira bedelini veya mal bedelini ödemekle yükümlüdür. Konkordato projesine tabi olan, kural olarak konkordato talebinden önce doğmuş alacaklardır (İİK m. 308/c). Talepten önce birikmiş kira borcu projeye girerken, mühlet içindeki kira dönemleri karşılıklı ifa ilkesine tabidir.

Konusu para olmayan alacaklar bakımından ayrı bir kural vardır: Bu alacaklar alacaklı tarafından eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir; ancak borçlu, komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenebilir (İİK m. 294). Alacak bildirimiyle ilgili ayrıntılar konkordatoda alacak bildirimi rehberimizdedir.

Borçlu kendi sözleşmesini feshedebilir mi?

Borçlu, belirli şartlarla sözleşmelerini feshedebilir. İİK m. 296/2, borçluya genel hükümlerde olmayan, konkordatoya özgü bir fesih imkânı tanır:

İlgili Hüküm

"Borçlu, tarafı olduğu ve konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle herhangi bir zamanda sona erecek şekilde feshedebilir."

İcra ve İflas Kanunu, Madde 296/2

Bu hakkın şartları maddeden şöyle çıkarılabilir:

  • Sözleşme bir sürekli borç ilişkisi olmalıdır (kira, abonelik, uzun süreli tedarik gibi). Ani edimli sözleşmeler bu kapsamda değildir.
  • Sözleşme borçlu için aşırı külfetli olmalı ve konkordatonun amacına ulaşmasını engellemelidir.
  • Komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izni birlikte bulunmalıdır.

Fesih nedeniyle karşı tarafa ödenmesi gereken tazminat konkordato projesine tabi olur; yani karşı taraf bu tazminatı da projedeki oran ve vadeyle alır. Kanun, hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümleri saklı tutmuştur; bu nedenle iş sözleşmelerinin sona ermesi bu özel kurallara göre değerlendirilir.

Mühlet içinde borçlunun tasarruf yetkisi nasıl sınırlanır?

Borçlu mühlet içinde komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir; ancak bazı işlemler ya tamamen yasaklanmış ya da izne bağlanmıştır (İİK m. 297). Mahkemenin izni olmadan, mühlet kararından itibaren borçlu:

  • Rehin tesis edemez, kefil olamaz, ivazsız (karşılıksız) tasarrufta bulunamaz,
  • Taşınmazını, işletmenin faaliyeti için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez.

Bu yasaklara aykırı işlemler hükümsüzdür. Mahkeme izin konusunda karar vermeden önce komiserin görüşünü almak zorundadır. Mahkeme ayrıca mühlet kararında veya mühlet içinde bazı işlemlerin ancak komiserin izniyle geçerli olacağına ya da işletmeyi komiserin yürüteceğine karar verebilir. Borçlu bu kurallara veya komiserin ihtarlarına aykırı davranırsa mahkeme tasarruf yetkisini kaldırabilir ya da İİK m. 292 çerçevesinde kesin mühleti kaldırarak talebin reddine, iflasa tabi borçlu bakımından iflasa karar verebilir. Komiserin bu süreçteki rolü için konkordato komiseri rehberimize bakabilirsiniz.

Finansal kiralama sözleşmelerinde durum nedir?

Finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri, işletmenin makine ve araç parkı bakımından çoğu zaman en önemli sözleşmelerdir. Borçlu, konusu para olmayan bu tür bir taahhüdün aynen ifasını komiserin onayıyla üstlenebilir (İİK m. 294). Bunu yapmış olması, tasdik aşamasında finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesini istemenin de ilk şartıdır.

İİK m. 307'ye göre borçlunun talebi üzerine tasdik kararında finansal kiralama konusu malların iadesi, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir. Bunun için borçlunun sözleşmenin aynen ifasını üstlenmiş olması, kira alacağının konkordato talebinden önce doğmuş olması, ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmaması, malın değer kaybından doğabilecek zararın teminat altına alınması ve malın işletme için zorunlu olduğunun yaklaşık olarak ispatı gerekir (İİK m. 307). Kiralayan alacaklı, tasdik duruşmasından önce yazılı görüşünü sunmaya davet edilir ve duruşmaya ayrıca çağrılır.

Mühlet içinde komiser izniyle yapılan sözleşmeler projeye girer mi?

Hayır. Geçici mühlet kararından sonra komiserin izniyle kurulan borçlar, kredi kurumlarının verdiği krediler dâhil, adi konkordatoda konkordato şartlarına tabi değildir (İİK m. 308/c). Bu borçlar temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi icra takibine konu edilebilir ve İİK m. 206 kapsamında rehinli alacaklardan hemen sonra, diğer bütün alacaklardan önce ödenir; sonraki bir iflasta masa borcu sayılır.

Aynı kural, karşı edimin ifasını komiserin izniyle kabul eden borçlunun taraf olduğu sürekli borç ilişkilerindeki karşı edimler için de geçerlidir. Bu düzenleme, mühlet içinde borçluyla çalışmaya devam eden tedarikçi ve finansman sağlayıcılar için önemli bir güvencedir: komiser onayı alınmış yeni işlerin bedeli proje indirimine uğramaz.

Konkordatoda sözleşmeler hakkında sık sorulan sorular

Kiraya veren, kiracı konkordato talep etti diye kira sözleşmesini feshedebilir mi?

Kira sözleşmesi işletmenin faaliyeti için önem arz ediyorsa, yalnızca konkordato talebi gerekçesiyle feshedilemez (İİK m. 296/1). Mühlet içinde doğan kira bedellerinin ödenmemesi gibi konkordatodan bağımsız sebepler ise genel hükümlere göre değerlendirilir.

Sözleşmedeki "konkordato talebi fesih sebebidir" maddesi geçerli mi?

Borçlunun konkordatoya başvurması hâlinde bu tür hükümler uygulanmaz. Aynı kural, konkordato talebini borcun muaccel olması sebebi sayan hükümler için de geçerlidir (İİK m. 296/1).

Mühlet içinde tedarikçi mal teslim etmek zorunda mı?

Sözleşme devam ediyorsa edimler karşılıklı ifa edilir; tedarikçi teslim eder, borçlu da mühlet içinde doğan bedeli öder (İİK m. 296/1, 2021 değişikliği).

Konkordatodaki şirket zararlı bir sözleşmeden nasıl kurtulur?

Aşırı külfetli ve konkordatonun amacını engelleyen sürekli borç ilişkilerini komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir; ödenecek tazminat projeye tabi olur (İİK m. 296/2).

Mühlette komiser izniyle alınan kredi projedeki indirime tabi mi?

Hayır. Geçici mühletten sonra komiser izniyle doğan borçlar konkordato şartlarına tabi değildir ve öncelikli ödenir (İİK m. 308/c).

Sürecinizi birlikte değerlendirelim

Konkordatonun her aşaması somut dosyanın mali yapısına ve alacaklı dağılımına göre farklı sonuç doğurur. Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazar: Av. Emre Can Sepetçi, Kepekçi & Sepetçi Hukuk Bürosu (KS Law). Bilgiler 22.11.2026 tarihi itibarıyla günceldir; somut olayınız için uzman görüşü alınız.

Bu web sitesi Logos Teknolojik Yatırımlar tarafından oluşturulmuştur.