Konkordato sürecinde mahkemenin gözü kulağı komiserdir. Borçlunun işlerine nezaret eden, alacakları inceleyen, alacaklılar toplantısını yöneten ve sonunda mahkemeye tasdik konusunda gerekçeli rapor veren kişi odur. Bu rehberde konkordato komiserinin nasıl seçildiğini, kanunun ona yüklediği görevleri ve hatalı işlemlerinden doğan sorumluluğu Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleriyle anlatıyoruz.
Konkordato komiseri, asliye ticaret mahkemesinin geçici mühlet kararıyla görevlendirdiği ve konkordatonun başarıya ulaşıp ulaşamayacağını inceleyen, borçlunun faaliyetlerine nezaret eden kişidir (İİK m. 287, 290). Komiser bilirkişilik bölge kurullarının listesinden seçilir; bir kişi aynı anda beşten fazla dosyada komiserlik yapamaz. Komiserin raporu mahkemeyi bağlamaz; komiser, kusuruyla verdiği zarardan sorumludur.
Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göreKonkordato komiseri kimdir?
Konkordato komiseri, konkordato talebini inceleyen asliye ticaret mahkemesi tarafından görevlendirilen, borçlunun mali durumunu ve konkordato projesini denetleyen ve süreci mahkeme adına yürüten yardımcı bir organdır. Kanun önce bir geçici konkordato komiseri öngörür: mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığını yakından incelemek üzere bu görevlendirmeyi yapar (İİK m. 287).
Kesin mühlet verildiğinde, yeni bir görevlendirmeyi gerektiren bir durum yoksa geçici komiser görevine "komiser" olarak devam eder ve dosya ona tevdi edilir (İİK m. 289). Yani uygulamada geçici komiserle kesin mühlet dönemindeki komiser çoğu zaman aynı kişidir; değişen, görevin kapsamıdır.
Komiser borçlunun temsilcisi değildir, alacaklıların vekili de değildir. Tarafsız bir denetçi gibi çalışır ve hem borçluya hem alacaklılara karşı kanunun ona verdiği sınırlar içinde hareket eder. Komiserin işlem ve kararlarına karşı şikâyet yolu açıktır; bu şikâyetler asliye ticaret mahkemesince kesin olarak karara bağlanır (İİK m. 290).
Konkordato komiseri nasıl seçilir, kaç komiser atanır?
Komiserler, bilirkişilik bölge kurullarının oluşturduğu konkordato komiseri listesinden seçilir. Listeye kayıt için Adalet Bakanlığının izin verdiği kurumlardan alınan eğitimin tamamlanmış olması zorunludur; Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) da komiser olarak görevlendirilebilecek yetkilendirilmiş bağımsız denetçileri liste hâlinde bölge kurullarına bildirir (İİK m. 290). Listede uygun kişi yoksa liste dışından görevlendirme yapılabilir ve bu durum bölge kuruluna bildirilir.
- Sayı: Kural olarak bir komiser görevlendirilir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak gerektiğinde üç komiser atanabilir (İİK m. 287).
- Üç komiser hâlinde: Komiserlerden biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermek şartıyla KGK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler arasından seçilir.
- Dosya sınırı: Bir kişi eş zamanlı olarak beşten fazla dosyada geçici komiser ve komiser olarak görev yapamaz (İİK m. 290).
- Nitelikler: Komiserin nitelikleri, eğitimi ve komiserliğe ilişkin diğer hususlar Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Geçici komiser görevlendirilmesine ilişkin karara karşı kanun yoluna başvurulamaz (İİK m. 287). Kanun ayrıca icra dairelerine ilişkin bazı genel hükümlerin (İİK m. 8, 10, 11, 16, 21 ve 359) komiserler hakkında kıyasen uygulanacağını belirtir.
Konkordato komiserinin görevleri nelerdir?
Komiserin görevleri İİK m. 290'da yedi bent hâlinde sayılmıştır; ayrıca kanunun başka maddelerinde komisere özel işler verilmiştir. Temel görev listesi şöyledir:
- Konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunmak,
- Borçlunun faaliyetlerine nezaret etmek,
- Kanunda verilen görevleri yapmak,
- Mahkemenin istediği konularda ve uygun göreceği sürelerde ara raporlar sunmak,
- Alacaklılar kurulunu konkordatonun seyri hakkında düzenli aralıklarla bilgilendirmek,
- Talepte bulunan diğer alacaklılara konkordatonun seyri ve borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi vermek,
- Mahkemenin verdiği diğer görevleri yerine getirmek.
"Dosyayı teslim alan komiser kesin mühlet içinde, konkordatonun tasdikine yönelik işlemleri tamamlayarak dosyayı raporuyla birlikte mahkemeye iade eder."
İcra ve İflas Kanunu, Madde 290/1Kanunun dağınık hükümlerindeki görevler
Liste bunlarla sınırlı değildir. Komiser, görevlendirilmesinin ardından borçlunun mevcudunun bir defterini yapar ve malların kıymetini takdir eder; rehinli malların kıymet takdirini alacaklılar toplantısından önce rehinli alacaklılara ve borçluya yazılı olarak bildirir (İİK m. 298). Alacaklıları ilan yoluyla alacaklarını bildirmeye davet eder (İİK m. 299), borçluyu bu alacaklar hakkında açıklama yapmaya çağırır ve alacakların varit olup olmadığını defter ve belgeler üzerinden inceler (İİK m. 300). Proje ve alacak tahkiki tamamlanınca alacaklıları toplantıya davet eder (İİK m. 301) ve bu toplantıya başkanlık eder (İİK m. 302).
Borçlunun bazı işlemleri de komiserin onayına bağlanabilir. Mahkeme, mühlet kararı verirken ya da mühlet içinde, bazı işlemlerin ancak komiserin izniyle geçerli olarak yapılmasına veya borçlunun yerine komiserin işletmenin faaliyetini sürdürmesine karar verebilir (İİK m. 297). Borcun konusunun para olmadığı hâllerde borçlunun taahhüdü aynen ifa etmesi de komiserin onayına bağlıdır (İİK m. 294). Bu yetkilerin pratikteki karşılığını konkordatoda sözleşmelerin akıbeti rehberimizde ayrıca ele alıyoruz.
Komiser hangi raporları verir, rapor mahkemeyi bağlar mı?
Komiser süreç boyunca üç tür rapor hazırlar: kesin mühlet duruşmasından önce geçici komiserin yazılı raporu (İİK m. 289), mahkemenin istediği ara raporlar (İİK m. 290) ve alacaklılar toplantısından sonra mahkemeye sunulan gerekçeli rapor. Son rapor, iltihak süresinin bitiminden itibaren en geç yedi (7) gün içinde, konkordato projesinin kabul edilip edilmediğine ve tasdikinin uygun olup olmadığına dair görüşle birlikte dosyaya konur (İİK m. 302).
Komiserin raporu güçlü bir delildir ama mahkemeyi bağlamaz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, tasdik şartlarından "teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması" koşulunu incelediği bir kararında, komiser raporunun mahkeme için bağlayıcı olmadığını; mahkemenin raporu eksik veya yetersiz bulursa ek rapor aldırabileceğini ya da dosyayı bilirkişiye tevdi edebileceğini açıkça belirtmiştir (Yargıtay 6. HD, 20.10.2022, 2021/6472 E., 2022/4871 K., oy birliği).
Bu nedenle alacaklılar bakımından komiser raporuna karşı somut itirazlarını, tasdik duruşmasından en az üç (3) gün önce yazılı olarak bildirmeleri önemlidir; ilanda bu hak ayrıca belirtilir (İİK m. 304). Raporun hangi şartları denetlediğini konkordato tasdiki rehberimizde bulabilirsiniz.
Komiser ile alacaklılar kurulu arasındaki ilişki nasıldır?
Alacaklılar kurulu, mahkemenin kesin mühletle birlikte veya mühlet içinde oluşturabileceği, en fazla yedi ve tek sayıda alacaklıdan oluşan, ücretsiz çalışan bir denetim organıdır (İİK m. 289). Kurul komiserin faaliyetlerine nezaret eder, komisere tavsiyede bulunabilir ve kanunun öngördüğü hâllerde mahkemeye görüş bildirir (İİK m. 290).
Kurul her ay en az bir kez toplanır; komiser bu toplantıda hazır bulunur ve alınan kararları katılanlara imzalatarak tutanağa bağlar. Alacaklılar kurulu komiserin faaliyetlerini yeterli bulmazsa, gerekçeli bir raporla mahkemeden komiserin değiştirilmesini isteyebilir. Mahkeme borçluyu ve komiseri dinledikten sonra bu talep hakkında kesin olarak karar verir.
Konkordato komiserinin sorumluluğu nedir?
Konkordato komiseri, kusuruyla verdiği zarardan hukuken sorumludur. İİK m. 290, komiserin sorumluluğu hakkında iflas idaresine ilişkin İİK m. 227'nin dördüncü ve beşinci fıkralarının uygulanacağını öngörür. Buna göre:
- Komiser, kusurundan ileri gelen zarardan sorumludur ve bu davalara adliye mahkemelerinde bakılır (İİK m. 227).
- Komiser, Türk Ceza Kanunu'nun uygulanmasında memur sayılır (İİK m. 227).
Kanun, sorumluluğu kusura bağlamıştır. Alacaklının yalnızca projenin başarısız olması nedeniyle komiserden tazminat istemesi mümkün değildir; zararın komiserin görevine aykırı bir davranışından kaynaklandığının ve aradaki illiyet bağının ortaya konması gerekir. Komiserin tek tek işlemlerine karşı ise ayrı bir yol olan şikâyet işletilir.
Konkordato komiseri hakkında sık sorulan sorular
Konkordato komiseri kim tarafından atanır?
Komiseri, konkordato talebini inceleyen asliye ticaret mahkemesi geçici mühlet kararıyla birlikte atar. Seçim bilirkişilik bölge kurullarının oluşturduğu komiser listesinden yapılır (İİK m. 287 ve 290).
Bir konkordato dosyasında kaç komiser olur?
Kural olarak bir komiser görevlendirilir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı gerektiriyorsa üç komiser atanabilir; bu durumda biri KGK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçilerden seçilir (İİK m. 287).
Komiserin raporu mahkemeyi bağlar mı?
Hayır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 20.10.2022 tarihli, 2021/6472 E., 2022/4871 K. sayılı kararında komiser raporunun mahkeme için bağlayıcı olmadığını, mahkemenin ek rapor aldırabileceğini veya bilirkişiye başvurabileceğini belirtmiştir.
Komiser değiştirilebilir mi?
Evet. Alacaklılar kurulu komiserin faaliyetlerini yeterli bulmazsa gerekçeli raporla değiştirilmesini isteyebilir; mahkeme borçluyu ve komiseri dinleyip kesin olarak karar verir (İİK m. 290). Komiserin işlemlerine karşı şikâyet de mümkündür.
Komiserin hatası yüzünden zarar gören ne yapabilir?
Komiser kusurundan ileri gelen zarardan sorumludur; bu davalar adliye mahkemelerinde görülür (İİK m. 290 yollamasıyla m. 227). Zarar, kusur ve illiyet bağının ispatı gerekir.
Sürecinizi birlikte değerlendirelim
Konkordatonun her aşaması somut dosyanın mali yapısına ve alacaklı dağılımına göre farklı sonuç doğurur. Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazar: Av. Emre Can Sepetçi, Kepekçi & Sepetçi Hukuk Bürosu (KS Law). Bilgiler 22.11.2026 tarihi itibarıyla günceldir; somut olayınız için uzman görüşü alınız.