Banka kredilerinin büyük kısmı ipotek veya rehinle güvence altına alındığı için konkordato talep eden bir şirketin en büyük alacaklıları çoğu zaman rehinli alacaklılardır. Kanun bu alacaklılara adi alacaklılardan farklı bir rejim öngörür: takip hakkı tamamen ortadan kalkmaz ama satış durdurulur, oylamaya ise yalnızca teminatsız kalan kısım girer. Bu rehberde konkordatoda rehinli alacaklıların durumunu Kasım 2026 itibarıyla İİK hükümleri ve Yargıtay kararlarıyla açıklıyoruz.
Konkordatoda rehinli alacaklı, mühlet içinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir veya devam ettirebilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz (İİK m. 295). Rehinli alacak, projenin oylanmasında yalnızca rehnin kıymetiyle karşılanmayan kısmı için hesaba katılır (İİK m. 302). Tasdik edilen konkordato, rehnin kıymetini karşılayan kısım bakımından rehinli alacaklıyı bağlamaz; bu kısmın yapılandırılması ancak İİK m. 308/h'deki üçte iki çoğunluklu müzakereyle mümkündür.
Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göreKonkordatoda rehinli alacaklı takip yapabilir mi?
Evet, rehinli alacaklı konkordato mühleti içinde de takip yapabilir; ama yalnızca rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ve sınırlı sonuçlarla. Adi alacaklılar için mühlet içinde hiçbir takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m. 294). Rehinli alacaklılar bakımından ise kanun ayrı bir kural koymuştur:
"Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez."
İcra ve İflas Kanunu, Madde 295/1Bu düzenlemenin pratik anlamı şudur: Rehinli alacaklı ödeme emri gönderebilir, itirazları kaldırtabilir, takibini kesinleştirebilir. Ancak malı yediemine aldırmak veya satışa çıkarmak mühlet bitene kadar mümkün değildir. Geçici mühlet de kesin mühletin sonuçlarını doğurduğundan (İİK m. 288) aynı sınırlar geçici mühlet döneminde de uygulanır. Adi alacaklılara getirilen genel takip yasağının ayrıntıları için geçici ve kesin mühlet rehberimize bakabilirsiniz.
Rehinli mal mühlet içinde hiç satılamaz mı?
Kural olarak satılamaz, ancak 2021 yılında 7327 sayılı Kanunla eklenen bir istisna vardır. Rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyorsa, malın kıymeti düşecekse ya da muhafazası masraflı olacaksa, İİK m. 297'nin ikinci fıkrasındaki usule göre, yani mahkemenin izniyle ve komiserin görüşü alınarak satışına izin verilebilir. Satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır (İİK m. 295).
Bu istisna borçlunun da işine yarayabilir: işletme için gereksiz bir taşınmazın değer kaybetmeden satılması hem rehinli alacaklıyı tatmin eder hem de projeyi hafifletir. Öte yandan borçlu, mahkemenin izni olmadan mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, taşınmazını ve işletme için önemli taşınırlarını devredemez; aksi hâlde işlem hükümsüzdür (İİK m. 297).
Rehinli alacaklı konkordato projesinin oylamasına katılır mı?
Rehinli alacaklı, alacağının yalnızca teminatsız kalan kısmı için oylamada hesaba katılır. İİK m. 302'ye göre rehinle temin edilmiş alacaklar, İİK m. 298 uyarınca takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldıkları kısım için hesaba alınır. Bu nedenle rehinli malın kıymet takdiri, oylama sonucunu doğrudan etkiler.
- Kıymet takdiri: Komiser, görevlendirilmesinin ardından malların kıymetini takdir eder ve rehinli mallara ilişkin kararını alacaklılar toplantısından önce rehinli alacaklılara ve borçluya yazılı olarak bildirir (İİK m. 298).
- Yeniden takdir: İlgililer, bildirimden itibaren yedi (7) gün içinde ve masrafını önceden vermek kaydıyla mahkemeden yeniden kıymet takdiri isteyebilir. Yeni takdir alacaklının talebiyle yapılmış ve kıymet kayda değer biçimde değişmişse alacaklı masrafların borçlu tarafından ödenmesini isteyebilir.
- Taşınmazlar: Rehinli taşınmazların kıymet takdiri, Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanlarına yaptırılabilir.
Örneğin 10.000.000,00 TL'lik bir banka alacağını güvenceleyen taşınmazın kıymeti 7.000.000,00 TL takdir edilmişse, banka oylamada 3.000.000,00 TL'lik adi alacaklı gibi sayılır. Oylama çoğunluklarının nasıl hesaplandığını konkordato tasdiki rehberimizde anlattık.
Rehni üçüncü kişi vermişse ne olur?
Rehni borçlu değil de üçüncü bir kişi (örneğin şirket ortağı) vermişse, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre bu alacak konkordatoda adi alacak olarak nisaba dahil edilir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, banka alacaklarının üçüncü kişilere ait taşınmazlar üzerindeki ipoteklerle güvence altına alındığı bir dosyada, İİK m. 295'teki kısıtlamaların borçlunun malvarlığını korumaya yönelik olduğunu, üçüncü kişi rehninin paraya çevrilmesinin borçlunun pasifini etkilemediğini belirtmiştir. Karara göre bu alacaklı, kanundaki sınırlamalara bağlı kalmadan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; alacağın tamamı ise adi alacak olarak nisaba girer (Yargıtay 6. HD, 15.09.2021, 2021/1792 E., 2021/100 K., oy birliği).
Konu tartışmasız değildir. Aynı Daire 15.05.2024 tarihli, 2024/1131 E., 2024/1531 K. sayılı kararında bu yerleşik içtihadı sürdürmüş, ancak karar oy çokluğuyla verilmiş ve karşı oy yazısında 7101 sayılı Kanun sonrasında üçüncü kişi rehninin de İİK m. 308/h kapsamında değerlendirilmesi gerektiği savunulmuştur. Uygulamanın yönü bu nedenle yakından izlenmelidir.
Tasdik kararında rehinli malın satışı ertelenebilir mi?
Evet. Borçlunun talebi üzerine tasdik kararında rehinli malın muhafaza altına alınması ve satışı, karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir (İİK m. 307). Bunun için üç şart birlikte aranır:
- Rehinle temin edilen alacak konkordato talebinden önce doğmuş olmalıdır,
- Bu alacağın konkordato talep tarihine kadar ödenmemiş faizi bulunmamalıdır,
- Borçlu, rehinli malın işletmenin faaliyeti için zorunlu olduğunu ve paraya çevrilmesi hâlinde ekonomik varlığının tehlikeye düşeceğini yaklaşık olarak ispat etmelidir.
Erteleme süresince satış isteme süresi işlemez. Borçlu rehinli malı rızasıyla devreder, iflas eder veya ölürse erteleme kendiliğinden hükümsüz olur. Ertelemenin yanlış bilgiyle elde edildiği, borçlunun mali durumunun düzeldiği ya da satışın artık borçlunun varlığını tehlikeye sokmayacağı yaklaşık olarak ispat edilirse, mahkeme alacaklının talebi üzerine erteleme kararını kaldırır. Aynı madde, finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi için de ayrı şartlar öngörür.
İİK m. 308/h ile rehinli borçlar nasıl yapılandırılır?
İİK m. 308/h, adi konkordatoda borçlunun rehinli alacaklılarla toplu bir müzakere yaparak rehinli borçlarını yapılandırmasına imkân veren özel bir yoldur. Tasdik edilen konkordato, rehinli alacaklıların rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları için bağlayıcı değildir (İİK m. 308/c); bu kısmı yeniden düzenlemenin yolu 308/h'dir.
- Ön projede talep: Borçlu yapılandırma isteğini ön projede belirtmek zorundadır.
- Müzakere: Komiser, kesin mühlet içinde bütün rehinli alacaklıları anapara indirimi, faiz indirimi, vadelendirme veya diğer ödeme tekliflerini görüşmek üzere tebligatla davet eder.
- Çoğunluk: Müzakerede ve izleyen yedi (7) günlük iltihak süresinde, alacak miktarı itibarıyla üçte ikiyi aşan rehinli alacaklı çoğunluğuyla anlaşma sağlanmalıdır.
- Azınlığa etkisi: Bu çoğunluk sağlanırsa anlaşamayan rehinli alacaklı, konkordato talep tarihinden itibaren sözleşmedeki temerrüt öncesi faiz oranı uygulanarak, diğer anlaşmalardan en uzun vadelisine tabi olur.
- Projeye bağlılık: Adi alacaklılar toplantısı projeyi kabul etmezse rehinli alacaklılarla yapılan anlaşmalar ve ödeme planı geçerlilik kazanmaz.
Tasdikten sonra kendisine anlaşmaya uygun ödeme yapılmayan rehinli alacaklı, tasdik kararını veren mahkemeden o rehinli alacağa ilişkin anlaşmayı feshettirebilir (İİK m. 308/h). Fesih sonucunda üçte iki oranının altına düşülürse, ödeme planına zorla tabi tutulan alacaklılar bu plandan kurtulur. Adi alacaklıların fesih imkânlarını konkordatonun feshi rehberimizde anlattık.
Konkordatoda rehinli alacaklılar hakkında sık sorulan sorular
Konkordato sürecinde ipotekli alacaklı icra takibi yapabilir mi?
Yapabilir. Mühlet içinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takibe devam edilebilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz (İİK m. 295).
Rehinli alacaklı konkordatoda oy kullanır mı?
Yalnızca rehnin takdir edilen kıymetiyle karşılanmayan, yani teminatsız kalan kısım için hesaba katılır (İİK m. 302 ve 298).
Konkordato rehinli alacaklıyı bağlar mı?
Tasdik edilen konkordato, rehinli alacaklının rehnin kıymetini karşılayan kısmı için bağlayıcı değildir (İİK m. 308/c). Bu kısım ancak İİK m. 308/h'deki üçte iki çoğunluklu müzakereyle yapılandırılabilir.
Rehni şirket ortağı vermişse banka nasıl işlem görür?
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 15.09.2021 tarihli, 2021/1792 E., 2021/100 K. sayılı kararına göre üçüncü kişi rehniyle güvenceli alacak nisapta adi alacak sayılır ve alacaklı üçüncü kişinin malına yönelik takipte İİK m. 295 sınırlarına bağlı değildir. 2024 tarihli bir kararda aynı görüş oy çokluğuyla sürdürülmüştür.
Rehinli malın satışı ne kadar ertelenebilir?
Tasdik kararında, şartları varsa karardan itibaren en fazla bir yıl süreyle ertelenebilir (İİK m. 307).
Sürecinizi birlikte değerlendirelim
Konkordatonun her aşaması somut dosyanın mali yapısına ve alacaklı dağılımına göre farklı sonuç doğurur. Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazar: Av. Emre Can Sepetçi, Kepekçi & Sepetçi Hukuk Bürosu (KS Law). Bilgiler 22.11.2026 tarihi itibarıyla günceldir; somut olayınız için uzman görüşü alınız.