Konkordato, mali zorluk içindeki bir işletmenin iflas etmeden ayağa kalkabilmesi için hukukun sunduğu en güçlü araçlardan biridir. Bu rehberde konkordatonun ne olduğunu, kimlerin başvurabileceğini, türlerini ve sürecin nasıl işlediğini güncel İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleri ışığında, sade bir dille açıklıyoruz.
Konkordato nedir?
Konkordato; borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan bir borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını vadeye yayarak veya belirli bir oranda indirerek (tenzilat) ödemesine imkân tanıyan, mahkeme denetiminde yürüyen bir borç yapılandırma kurumudur. Amaç, borçluyu muhtemel bir iflastan kurtarmak ve işletmenin ekonomik varlığını korumaktır.
"Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir."
İcra ve İflas Kanunu, Madde 285/1Kimler konkordato talep edebilir?
Kanun bu konuda oldukça geniş bir kapı aralar. Konkordatoya yalnızca tacirler değil, herhangi bir borçlu başvurabilir:
- Borçlu: Mali sıkıntıdaki gerçek veya tüzel kişi borçlular doğrudan konkordato talep edebilir.
- Alacaklı: İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı da, gerekçeli bir dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir (İİK m. 285/2).
Konkordato başvurusu nereye yapılır?
Görevli ve yetkili mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetki bakımından:
- İflasa tabi borçlular için muamele merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi,
- İflasa tabi olmayan borçlular için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.
Başvuruda bulunan kişi, Adalet Bakanlığı tarifesinde belirlenen konkordato gider avansını yatırmak zorundadır; aksi hâlde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartına ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır (İİK m. 285/4).
Konkordato türleri
Uygulamada konkordato birkaç farklı biçimde karşımıza çıkar:
- Adi (tenzilat/vade) konkordatosu: En yaygın türdür. Borçlu, mühlet içinde alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını vadeye yayar ve/veya bir kısmından indirim sağlar.
- Malvarlığının terki suretiyle konkordato: Borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini alacaklılara devretmesi esasına dayanır; tasfiye benzeri bir sonuç doğurur ancak iflas değildir.
- İflastan sonra konkordato: İflasına karar verilmiş bir borçlu da, belirli şartlarla konkordato teklif edebilir.
Konkordato süreci nasıl işler?
Konkordato; başvurudan nihai karara kadar, kanunla belirlenmiş aşamalardan oluşur. Ana hatlarıyla süreç şöyledir:
1. Başvuru ve geçici mühlet
Belgeler eksiksizse mahkeme derhâl geçici mühlet kararı verir ve malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır; ayrıca bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Geçici mühlet üç aydır ve en fazla iki ay daha uzatılabilir — toplam süre beş ayı geçemez (İİK m. 287).
2. Kesin mühlet
Mahkeme, kesin mühlet kararını geçici mühlet içinde verir. Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir; güçlük arz eden özel durumlarda bu süre altı aya kadar uzatılabilir (İİK m. 289). Bu aşamada gerektiğinde bir alacaklılar kurulu (en fazla yedi, tek sayıda üye) oluşturulabilir.
3. Tasdik
Alacaklıların onayına sunulan konkordato projesi, kanunda öngörülen çoğunlukla kabul edilirse mahkemenin tasdikine sunulur. Mahkeme, kanunda sayılan tasdik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini denetler (İİK m. 305). Bu aşamaların ayrıntısını mühlet ve tasdik rehberlerimizde bulabilirsiniz.
Konkordato sizin için doğru yol mu?
Her işletmenin mali tablosu ve alacaklı yapısı farklıdır. Sürecinize başlamadan önce durumunuzu uzmanla değerlendirmek, doğru zamanlama ve hazırlık için kritik önemdedir.
Konkordato ile iflas arasındaki fark
İki kavram sıkça karıştırılır ama amaçları tam zıttır. Konkordatoda hedef ayakta kalmaktır: işletme borçlarını yeniden yapılandırarak faaliyetini sürdürür. İflasta ise hedef tasfiyedir: işletmenin tüm malvarlığı paraya çevrilip alacaklılara dağıtılır. Bu nedenle konkordato, mali zorluğun erken ve doğru yönetildiği durumlarda iflasa göre çok daha koruyucu bir yoldur.
Kısa özet
- Konkordato, borcu yeniden yapılandırarak iflastan kurtulmayı amaçlayan, mahkeme denetimli bir süreçtir (İİK m. 285).
- Borçlu veya iflas isteyebilecek alacaklı, asliye ticaret mahkemesine başvurabilir.
- Süreç; geçici mühlet (3+2 ay) → kesin mühlet (1 yıl + 6 ay) → tasdik aşamalarından oluşur.
- Başarı, doğru hazırlık ve gerçekçi bir projeyle yakından ilgilidir; uzman desteği süreci güçlendirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Konkordato sürecinize ilişkin kararlar için mutlaka uzman görüşü alınız.